X
تبليغات
فال حافظ
آخرين خبر
بلاگفا از دسترس خارج شد
گروه مشاوران جوان (بهارستان و رباط کریم) - محمد صادق طباطبایی(1260-1340)
گروه مشاوران جوان (بهارستان و رباط کریم)

فرزند آیت الله سید محمد طباطبایی از رهبران پاک سیرت مشروطه، در سال 1260 خورشیدی در تهران متولد شد.

تحصیلات خود را از شش سالگی زیر نظر پدر و معلمان خصوصی در سامره آغاز و تحصیلات ابتدایی و مقدماتی را در همان جا به پایان برد و به کسوت روحانیت درآمد. در سال 1272 به همراه پدر به تهران بازگشت و تحصیلات خود را در مدارس قدیمی تهران ادامه داد و صرف و نحو ، فقه و اصول ،منطق و ادبیات را تا حد مدرسی آموخت و زبان فرانسه را نیز اندکی فرا گرفت. پدر وی سید محمد در سال 1278 مدرسه اسلامی را در تهران تاسیس کرد بدین منظور که مردم را به مدارس ترغیب نماید مدیریت و سرپرستی مدرسه با سید محمد صادق بود.او در سال 1279 کارخانه قالی بافی و عبا بافی و یک سال بعد شرکت منسوجات و طنیه را در تهران تاسیس کرد.

از سال 1284 که سید محمد طباطبایی برای تاسیس عدالتخانه عملا وارد مبارزه با حکومت وقت شد،سید محمد صادق که سری پر شور داشت در مبارزه سیاسی،دستیار پدر بود و هنگامی که انجمن های سیاسی،مخفیانه و آشکارا در هر سوی تهران تشکیل می شد سید محمد صادق با کمک سید نصرالله سادات اخوی، دو انجمن به نام انجمن کتابخانه و انجمن مخفی به وجود آورد و در راه استقرار مشروطه به کوشش های پر ارجی دست زد. او در واقعه مهاجرت روحانیون به حضرت عبدالعظیم و کوچیدن به قم همراه پدر بود و چند بار برای ملاقات با دولتیان و پناهندگان سفارت انگلیس از طرف پدر ماموریت یافت.بعد از استقرار مشروطیت ، روزنامه مجلس به مدیریت سید محمد صادق طباطبایی و سر دبیری ادیب الممالک فراهانی در سوم آذر 1285 منتشر گردید.

پس از به توپ بسته شدن مجلس(2تیر1287)سید محمد صادق در باغ شاه گرفتار و محکوم به تبعید از ایران شد و قریب ده ماه در کشورهای آلمان،اتریش،فرانسه،ایتالیا،انگلیس و سوئیس به سر برد. وی قبل از پایان  دوره یک ساله تبعید،به ایران بازگشت و نزد پدر در مشهد رفت و فعالیت خود را از نو آغاز کرد و تقویت کمیته مجاهدین –که عبدالمهدی طباطبایی(برادرش)نایب رئیس آن بود-پرداخت.

پس از خلع محمد علی شاه و استقرار مشروطه دوم ،سید محمد صادق به اتفاق پدر،به تهران آمد و به علت فعالیت های آزادی خواهی، در انتخابات دوره دوم مجلس به وکالت اهالی مشهد برگزیده شد. پس از آن وی حزب اجتماعیون اعتدالیون را تاسیس کرد و جمعی از مجلسیان را با روش سیاسی خود همراه نمود. به هنگام اولتیماتوم روس ها برای عزل میلسپو مستشار آمریکایی، او در مجلس بود و از معدود نمایندگانی بود که به ملامت در برابر روس ها اعتقاد داشتند. چندی پس از بسته شدن مجلس دوم(بهمن 1290)و محدود شدن تلاش های سیاسی،او از کسانی بود که برای گشودن مجلس و اعاده حکومت پارلمانی کوشید. سید محمد صادق در سال 1293 در دوره سوم مجلس شورای ملی با کسب 4647 رای از تهران به وکالت انتخاب شد. پس از افتتاح مجلس،وی رهبری حزب اعتدالیون را بر عهره گرفت. در آبان ماه 1294 که مجلس سوم به علت شروع جنگ جهانی اول و تجاوز خاک ایران توسط نیروهای روس و انگلیس،تعطیل شد و تصمیم برای تغییر پایتخت و مهاجرت پیش آمد،طباطبایی به قم رفت و در آنجا از جمله اعضای موسس کمیته دفاع ملی شد. این کمیته با تشویق و حمایت مالی پرنس رویس،وزیر مختار آلمان، برای مقابله با دولتین روس و انگلیس شکل گرفت و سید محمد صادق هم از کمک مالی آلمان ها بهره مند گردید.

هنگامی که رضا قلی خان نظام السلطنه والی لرستان،قیام ملی را به عهده گرفت و عازم کرمانشاه شد اعضای کمیته دفاع ملی نیز راه کرمانشاه را در پیش گرفتند و پس از تشکیل حکومت ملی ،سید محمد صادق به وزارت عدلیه منصوب گردید.پس از انتقال مقر حکومت ملی به قصر شیرین،آنجا نیز در معرض حمله قوای روس قرار گرفت و رهبران و اجزای حکومت ملی به دعوت دولت عثمانی عازم بغداد شدند و در آنجا سید محمد صادق از طرف نظام السلطنه به عنوان سفیر حکومت ملی ،مامور استانبول گردید.

سید محمد صادق در سال 1296 در انتخابات دوره چهارم با کسب 6756 رای از شهریار-ساوجبلاغ-کردان به نمایندگی مجلس برگزیده شد؛اما این مجلس به علت جنگ جهانی و نابسامانی اوضاع داخلی تا سال 1300 افتتاح نگردید. وی در سال 1297 از استانبول به اروپا رفت و قبل از اتمام جنگ به ایران بازگشت. او پس از افتتاح مجلس چهارم در سال 1300،وارد مجلس شد. طباطبایی در این ایام،حزب سوسیالیست را به وجود آورد و در تمام دوره چهارم مجلس با حزب کوچک خود فعالیت های مفید و مختصری انجام داد. او در انتخابات دوره پنجم هم شرکت کرد ؛ولی موفق به راهیابی به مجلس نشد.

سید محمد صادق در سال 1303 به عنوان سفیر دولت ایران عازم آنکارا گردید.او در ترکیه ،عبا و عمامه را کنار گذاشت و ظاهری فرنگی گرفت.کوشش های مفید او در ترکیه ، منجر به حسن روابط  و انعقاد قرار داد بین دو دولت ایران و ترکیه شد. وی در اردیبهشت 1306 برای ماموریتی چند ماهه عازم کشور های بالکان شد و پس از انجام ماموریت بالکان در شهریور 1306 به تهران بازگشت. او پس از بازگشت برای ریاست یکی از شعبه های دیوان عالی تمیز(دیوان کشور)نامزد شد؛اما در تشکیلات جدید عدلیه دعوت نشد و تا سال 1322 بیکار بود.سید محمد صادق در آبان 1322 به ریاست انجمن مرکزی نظارت بر انتخابات تهران برگزیده شد و برای حفظ آزادی انتخابات در تهران کوشش زیادی کرد .بر اثر کوشش و ممانعت او از مداخله شهرداری و وزارت کشور و سایر نهادهای دولتی در انتخابات،انتخابات دوره چهاردهم تقریبا به صورت آزاد برگزار شد و خود او هم با کسب 16856 رای به عنوان نماینده مردم تهران انتخاب گردید. وی در جلسه 23 اسفند 1322 با اکثریت 44 رای از مجموع 86 رای به ریاست مجلس شورای ملی انتخاب شد. دوره چهاردهم یکی از ادوار پرتنش مجلس بود؛ زیرا به خاطر آزادی انتخابات و شرکت احزاب مختلف در انتخابات ،نمایندگان با سلیقه های مختلف به مجلس راه یافتند با این حال در این دوره،مجلس،قدرت حکومت را در دست داشت و بر دولت ها مسلط بود. سید محمد صادق بر چنین مجلسی تسلط داشت و با آنکه در ظاهر بی طرفی خود را حفظ می کرد؛اما در باطن متمایل به اکثریت بود و خود به تاسیس حزب مردم و کمک به انتشار روزنامه صدای مردم همت گماشت.متشنج ترین حادثه مجلس چهاردهم ،ابستراکسیون اقلیت در برابر اکثریت و ضد دولت صدرالاشراف بود. این ابستراکسیون چند ماه به طول انجامید و سید محمد صادق، قادر به حل آن نشد تا آن که با استعفای صدرالاشراف از نخست وزیری ،ابستراکسیون خاتمه یافت. این دوره از تاریخ ایران مصادف بود با تشکیل حکومت خود مختار آذربایجان و کردستان و اشغال آذربایجان توسط نیروهای روس؛به همین خاطر در 19 مهر 1324 طرح تحریم انتخابات دوره پانزدهم، مادام که کشور از قوای بیگانه تخلیه نشده است، تقدیم مجلس شد و به تصویب رسید. در این مدت تا افتتاح مجلس پانزدهم ،سید محمد صادق ریاست اداری مجلس را به عهده داشت.

 در انتخابات دوره پانزدهم ، طباطبایی نتوانست به مجلس راه یابد. وی به عنوان اعتراض به انتخابات،اعلامیه ای صادر و چند روز هم به اتفاق عده ای در دربار تحصن کرد؛ولی راه به جایی نبرد. او در فروردین 1328 با کسب 84168 رای به عنوان نماینده تهران در مجلس موسسان دوم انتخاب و به ریاست آن مجلس برگزیده شد. این مجلس،تشکیل مجلس سنا و لزوم تغییر چند اصل از قانون و متمم قانون اساسی را تصویب کرد. در آخر تیرماه که لایحه قرارداد نفت با انگلیس،معروف به قرارداد گس-گلشائیان در مجلس مطرح شده بود طباطبایی شرحی در مخالفت با این لایحه به مجلس پانزدهم نوشت که در جلسه سوم مرداد قرائت شد و حسن اثر بخشید. طباطبایی در مهر ماه 1328 به ریاست انجمن مرکزی نظارت بر انتخابات تهران برگزیده شد.انتخابات دوره شانزدهم به علت مداخلات دولت و برخی از انجمن های فرعی،مورد اعتراض قرار گرفت و گروهی از سیاسیون ،دانشجویان، اصناف و بازاریان کمیته ای را به رهبری دکتر مصدق تشکیل دادند و در دربار تحصن کردند. سرانجام انجمن نظارت در 19 آبان ماه،انتخابات شانزدهم را ابطال کرد و طباطبایی اعلامیه مفصلی در این باره منتشر کرد. بعد ار ابطال انتخابات،انجمن نظارت بر انتخابات به ریاست حسن ادهم، انتخابات را تجدید نمود و طباطبایی از تهران به وکالت دوره شانزدهم برگزیده شد.

پس از پایان دوره شانزدهم ، سید محمد صادق در سال 1332 از تهران به سناتوری دوره دوم مجلس سنا انتخاب گردید و چهار سال در این مقام ماند. وی از سال1337 به بعد قدرت کار نداشت و خانه نشین بود. او عاقبت در سوم دی ماه 1340 درگذشت و در آرامگاه خانوادگی خود در فلکه حضرت عبدالعظیم سر قبر آقا به خاک سپرده شد.

یکی از کارهای ماندگار او اهدای قریب به سه هزار و پانصد جلد کتب خطی و چاپی کتابخانه خود و پدرش در سال 1326 به مجلس شورای ملی بود. سردار فاخر حکمت رئیس مجلس،این علو همت و گذشت طباطبایی را ستود و دستور داد در کتابخانه جدید مجلس ، تالار مخصوصی برای کتابهای او به نام او اختصاص دادند.

http://uupload.ir/files/ussb_142606140533931.gif
تبلیغات
http://uupload.ir/files/f7yn_142606408091431.gif