یکی از عوامل آلودگی به مفاسد اجتماعی از دیدگاه
بسیاری از صاحب نظران عرصه جرم شناسی و علوم اجتماعی فقر مالی و تنگ دستی برشمرده
شده است.
این مهم
در لسان امامان شیعه به عنوان مهمترین آموزگاران بشری نیز مطرح است. به گونه ای که
در روایات متعدد بیان گردیده است که فقر می تواند ایمان به خدا را از بین ببرد
فلذا رفع فقر و ایجاد راههای کسب ثروت و درآمد سالم برترین نقش را در جلوگیری از
مظاهر فساد در جامعه ایفا می کند. برخی از آیات قرآن نیز بیان می دارد که چگونه
گروهی از مردم از ثروت کفار متاثر و در دین خود سست می شوند.
به
طور مثال آیه 79 تا 82 از سوره قصص بر نقش ثروت و قدرت اقتصادی کفار در
ایجاد خود باختگی در فقرای مومن تاکید شده است. در این آیات نشان میدهد که چگونه
کفار ثروتمند در جامعه به فخر فروشی و دلربایی از مومنین تنگ دست می پردازند و
اکثر جامعه با دیدن این صحنه های ناهنجار آه از نهاد دل برکشیده و آرزوی آن را
دارند که در جای ایشان قرار گیرند و می گویند ((یالیت لنا مثل ما اوتی قارون((.
امروزه
نیز این باختگی و تاثیر پذیری در جوامع اسلامی به خوبی مشاهده می گردد و نگاه به
زندگی مادی و الگو پذیری از الگوهای نظام های سرمایه داری در غرب از عوامل مهم دین
گریزی و دین ستیزی در کشورهای شرق نمایان و به وضوح قابل مشاهده است. حال آنکه در
مقابل می توان گفت نگرش دینی و اخلاقی به اقتصاد می تواند مانع طغیانگری در جامعه
و جلوگیری از پشت نمودن به ایمان و تقوای الهی گردد. چرا که گناهان و جنایات
برخاسته از فقر اقتصادی نشان می دهد که رابطه مستقیمی فی ما بین فقر و انحطاط در
باورهای معرفتی و اعتقادی برخی از افراد جامعه اسلامی وجود دارد و این موضوع چیزی
به جز نداشتن نگرش توحیدی به مقوله ثروت نمی باشد.
در
نهایت نتیجه اینکه مستخرج از آیات و روایات این امر را تاکید می نماید که : بر
حکومت ها و قدرت های اسلامی واجب است علاوه بر آ موزش و گسترش بصیرت افراد جامعه
به سمت نگرش بنیادی با محوریت تقوای الهی و معنوی به زندگی مادی زمینه ی کسب درآمد
حلال ، سالم و مکفی برای آحاد جامعه فراهم نموده و از سوی دیگر با منابع قدرت و
ثروت فاسد که می تواند الگوی ناثوابی برای کسب منابع مالی ناشی ار ربا، رانت
اقتصادی، فساد اداری ، درآمدهای ناشی از پول شویی ، رشوه و غیره را ایفاء نماید
برخوردی قاطع در شان نظام حاکمیت اسلامی مقتدر و کارآمد فراهم نماید. مصطفی خدارحمی-عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
|